Christina Haska

Χριστίνα Χάσκα, Universidad Adolfo Ibáñez, Chile

Μαριάνθη Οικονομάκου, ΠΤΔΕ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Βασιλεία Κούρτη-Καζούλλη, ΠΤΔΕ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Αρετούσα Γιαννακού, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Χιλή: προκλήσεις, κίνητρα και προσδοκίες από την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας

Η παρούσα μελέτη εξετάζει την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο Σαντιάγο της Χιλής κατά τις τελευταίες δυο δεκαετίες (Δαμανάκης, Κωνσταντινίδης & Τάμης, 2014), εστιάζοντας στις απόψεις και στις πρακτικές διδασκαλίας των αποσπασμένων από την Ελλάδα εκπαιδευτικών, καθώς και στις αντιλήψεις σπουδαστών/τριών της νέας ελληνικής γλώσσας (ΝΕΓ). Στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει ποιες προκλήσεις συναντούν οι εκπαιδευτικοί στη διδασκαλία της ΝΕΓ και ποιες είναι οι προσδοκίες, τα κίνητρα και οι μαθησιακές ανάγκες των σπουδαστών/στριών από την εκμάθησή της (Κουτσογιάννης κ.ά., 2024). Η προκαταρκτική έρευνα που υλοποιήθηκε με τη διεξαγωγή συνεντεύξεων με τους/τις εκπαιδευτικούς, ερωτηματολογίων και επιλεγμένων συνεντεύξεων με ενήλικους σπουδαστές/στριες κατέδειξε πως σημαντική πρόκληση για τους/τις εκπαιδευτικούς συνιστά η κατεξοχήν ετερογένεια των τμημάτων, ενώ επισημαίνεται και η ανάγκη περαιτέρω υποστήριξης της κοινότητας από επίσημους φορείς, όπως συχνά διαπιστώνεται και σε άλλες σχετικές έρευνες (Αravossitas & Oikonomakou 2018, 2026· Tisizi, 2020· Mattheoudakis & Maligkoudi 2024). Οι συμμετέχοντες/ουσες σπουδαστές, αφού κλήθηκαν να παρακολουθήσουν τρία διαδραστικά δίωρα σεμινάρια με θέματα γύρω από τη γαστρονομική παράδοση, την ελληνική μελοποιημένη ποίηση και την ελληνική μυθολογία και τέχνη, υπογράμμισαν την ανάγκη προσφοράς περισσότερων ευκαιριών εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας μέσω της δημιουργίας πλούσιων σε ερεθίσματα μαθησιακών περιβαλλόντων. Επίσης, τόνισαν την ανάγκη για εφαρμογή μεθόδων που θα αξιοποιούν γλωσσικά και (δια)πολιτισμικά στοιχεία και θα παροτρύνουν μια συστηματικότερη μελέτη της γλώσσας. Τα πρώτα συμπεράσματα υποδεικνύουν ότι η ΝΕΓ, όπως προκύπτει από τη μελέτη των πρακτικών των διδασκόντων/ουσών και το προφίλ των σπουδαστών/στριών (Giannakou, 2018), διδάσκεται στη Χιλή τόσο ως ξένη γλώσσα όσο κι ως δεύτερη γλώσσα ή γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς (Valdes, 2001· Montrul, 2015· Σκούρτου & Κούρτη-Καζούλλη, 2016), καθώς η εκμάθησή της συνδέεται τόσο με την έννοια της γλωσσομάθειας όσο και την ανάγκη διατήρησης της ταυτότητας στη διασπορά (Δαμανάκης, 2007· Oikonomakou, Frazis, & Εvangelinou-Yiannakis, 2022) μέσω της αλληλεπίδρασης και περαιτέρω ένταξης στην ελληνική κοινότητα της Χιλής.

Βιβλιογραφία

Aravossitas, T., & Oikonomakou, M. (2018). Professional development of heritage language instructors: Profiles, needs and course evaluation. In P. Trifonas & T. Aravossitas (Eds.), Springer international handbooks of education. Handbook of research and practice in heritage language education (pp. 1–22). Springer.

Aravossitas, T., & Oikonomakou, M. (2026). Advancing Greek Heritage Language Education in Canada. The Hellenic Relay: A Community Action Study. Multilingual education. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-032-13318-2

Δαμανάκης, Μ., Κωνσταντινίδης, Στ. & Τάμης, Α. (2014). Νέα Μετανάστευση από και προς την Ελλάδα. Ηράκλειο: Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Δαμανάκης, Μ. (2007). Ταυτότητες και Εκπαίδευση στη Διασπορά. Αθήνα: Gutenberg.

Giannakou, A. (2018). Spanish and Greek subjects in contact: Greek as a heritage language in Chile. Doctoral dissertation. University of Cambridge. https://doi.org/10.17863/CAM.30352

Κουτσογιάννης Δ., Ροθώνη, Α., Αντωνοπούλου, Σ., Κωνσταντινίδης, Α. και Γογωνάς, Ν. (2024). Διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη διασπορά: μια ολιστική προσέγγιση. Θεσσαλονίκη: Α.Π.Θ.

Mattheoudakis, M., & Maligkoudi, C. (Eds.). (2024). Exploring Modern Greek as a Second,

Foreign, and Heritage Language: In Greece and Beyond. Taylor & Francis.

Montrul, S. (2015). The Acquisition of Heritage Languages. Cambridge: Cambridge University Press.

Oikonomakou M., Frazis, G. & A. Evangelinou-Yiannakis. (2022). Greek language learning in Australia’s Northern Territory: Building learning communities and cultural identity. Issues in Educational Research, 32(1), 315-332. http://www.iier.org.au/iier32/oikonomakou.pdf

Σκούρτου, Ε. & Κούρτη-Καζούλλη, Β. (2016). Διγλωσσία & Διδασκαλία της Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας. Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. http://hdl.handle.net/11419/6354

Tisizi, E. (2020). Exploring Heritage Language (HL) teachers’ identities and their perceptions about HL pedagogy: a narrative study of Greek HL teachers in Montreal and Toronto. McGill University.

Valdes, G. (2001). Heritage language students: Profiles and possibilities. In J. K. Peyton, D. A. Ranard, & S. McGinnis (Eds.), Heritage languages in America. Preserving a national resource (pp. 37–80). McHenry: Center for Applied Linguistics.

Η Χριστίνα Χάσκα είναι Επίκουρη καθηγήτρια Γλωσσολογίας και Συντονίστρια της Ερευνητικής Ομάδας Ισπανικών της Χιλής κι άλλων Ισπανοαμερικάνικων χωρών του Κέντρου Αμερικάνικων Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Adolfo Ibáñez στο Σαντιάγο της Χιλής. Η ερευνητική της δράση εστιάζει σε θέματα κοινωνιογλωσσολογίας, φωνητικής/φωνολογίας, διγλωσσίας και ελληνομάθειας με επιστημονικές συνεργασίες σε Χιλή, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Η.Π.Α. και Καναδά. Το 2019 έλαβε από τη Χιλιανή Ακαδημία Γλώσσας το βραβείο “Doctor Rodolfo Oroz” για την καλύτερη διδακτορική διατριβή με θέμα την κοινωνιολεκτική ποικιλία στην προφορά του φωνήματος “ch” από τους φυσικούς ομιλητές της χιλιανής πρωτεύουσας. Το 2023 δημοσιεύτηκε από τον εκδοτικό οίκο Liberalia το πρώτο της βιβλίο με το ίδιο θέμα και τίτλο Español chileno shileno tchileno. Una aproximación sociofonetica al habla santiaguina. Διδάσκει σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο κι έχει διετελέσει χρέη διευθύντριας των Διεθνών Σχέσεων της Σχολής της κατά την τριετία 2022-2025.