Dr Vassilios Spanos
Διδάσκων Καθηγητής Αρχαιολογικού Τουρισμού & Πολιτιστικής Διπλωματίας, Πανεπιστήμιο Δ. Μακεδονίας
Ελληνική Μυθολογία: Φάρος συνοχής & πολιτισμικής ταυτότητας για την ελληνική διασπορά
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εισήγηση εξετάζει την ελληνική μυθολογία όχι μόνο ως ιστορικό κεφάλαιο αλλά ως δυναμικό εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας που ενισχύει τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας. Μέσα από τα οικουμενικά αρχέτυπα των ελληνικών μύθων, η χώρα ασκεί «ήπια ισχύ», δημιουργώντας γέφυρες επικοινωνίας με διαφορετικούς λαούς και πολιτισμούς. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει η ελληνική διασπορά, η οποία λειτουργεί ως ο φυσικός πρεσβευτής και ο πολλαπλασιαστής της ελληνικής επιρροής παγκοσμίως. Οι ομογενείς, ενταγμένοι στα κοινωνικά και πολιτικά δίκτυα των χωρών υποδοχής, μετατρέπουν την πολιτιστική κληρονομιά σε ζωντανό κεφάλαιο, προωθώντας παράλληλα την ελληνική γλώσσα και τις εθνικές θέσεις. Η στρατηγική διασύνδεση της ελληνικής μυθολογίας με τη σύγχρονη δημόσια διπλωματία επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρεί μία διαχρονική παρουσία στο παγκόσμιο στερέωμα, υπερβαίνοντας τα γεωγραφικά της σύνορα. Η εισήγηση καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω ψηφιακής και εκπαιδευτικής αξιοποίησης αυτών των δεσμών, ώστε η μυθολογική αφήγηση να παραμείνει επίκαιρη και ελκυστική για τις νέες γενιές της ομογένειας και της διεθνούς κοινότητας, εξασφαλίζοντας τη μακροπρόθεσμη επιρροή του ελληνικού πνεύματος.
Λέξεις-κλειδιά: ελληνική μυθολογία, πολιτιστική διπλωματία, διασπορά, ταυτότητα.
ABSTRACT
This paper examines Greek mythology not merely as a historical asset, but as a dynamic tool of cultural diplomacy that bolsters Greece’s international image. Through the universal archetypes of ancient Greek myths, the country exerts “soft power,” creating bridges of communication across diverse nations and cultures. A central role in this process is played by the Greek diaspora which functions as the natural ambassador and multiplier of Greek influence worldwide. Living within the social and political networks of their host countries, Greeks abroad transform cultural heritage into living capital while simultaneously promoting the Greek language and national interests. The strategic alignment of mythology with modern public diplomacy allows Greece to maintain a timeless presence on the global stage, transcending its geographical borders. The paper concludes with the necessity for further digital and educational utilization of these bonds, ensuring the mythological narrative remains relevant and engaging for younger generations of the diaspora and the international community alike, securing the long-term influence of the Greek spirit.
Keywords: Greek mythology, cultural diplomacy, diaspora, identity.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ο Βασίλειος Σπανός γεννήθηκε στην πόλη της Λάρισας το 1987 και είναι απόφοιτος του Τμήματος Τοπογράφων Μηχανικών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές με δύο υποτροφίες και αναγορεύτηκε Διδάκτωρ Αρχαιολογικού Τουρισμού και Πολιτιστικής Διπλωματίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το 2017.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα άπτονται της μυθολογίας, της αρχαίας ιστορίας, της ταυτότητας τόπου (branding), της πολιτικής φιλοσοφίας, της γεωπολιτικής & του Ισλάμ. Έχει διδάξει σε πέντε Πανεπιστήμια της Ελλάδος ενώ ενδεικτικά, έχει διατελέσει:
1) Ερευνητής, συντονιστής και εκπαιδευτής προγραμμάτων με επίκεντρο την αρχαία ελληνική πολιτιστική κληρονομιά, υπό την αιγίδα της ΕΕ.
2) Εισηγητής σε ταχύρρυθμα προγράμματα κατάρτισης ξεναγών, του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού.
3) Σύμβουλος της UNESCO (Ν. Λάρισας) για την ανάδειξη νεότερων μνημείων της Ελλάδος από το Υπουργείο Πολιτισμού.
4) Επιστημονικός ερευνητής του Στρατηγικού Σχεδίου Marketing Λάρισας, αρμόδιος για τον πολιτισμικό τομέα.
5) Εθελοντής ξεναγός του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας, με καταλυτική συνεισφορά στην εξωστρέφεια της εικόνας του, σε διεθνές επίπεδο.
6) Ακαδημαϊκός Δ/ντής μεγάλου ιδιωτικού εκπαιδευτικού ομίλου.
Προωθεί με ομιλίες και διαλέξεις την ελληνική πολιτιστική διπλωματία στο εξωτερικό με κάθε ευκαιρία καθώς ο πολιτισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της γεωπολιτικής, ως μορφή ήπιας ισχύος.
Έχει συγγράψει (50) άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά και σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια ενώ έχει προσκληθεί για 100+ ομιλίες και διαλέξεις από Δήμους, Περιφέρειες και πολιτιστικούς οργανισμούς, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Για τη συνολική του δράση έχει λάβει 7 τιμητικές διακρίσεις ενώ έχει λάβει Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Ταυτόχρονα, επιμελείται βιβλίο με πυρήνα τη θεσσαλική μυθολογία, το οποίο αντανακλά συμβολισμούς, εμβριθή νοήματα και συγκριτική ανάλυση με νοοτροπίες και αντιλήψεις σε σχέση με το παρόν. Το βιβλίο πρόκειται να μεταφραστεί και στην αγγλική γλώσσα, στο πλαίσιο της διάδοσης της γνώσης αναφορικά με την περιοχή που θεωρείται η κοιτίδα της Ελλάδος.
Είναι περιπατητής σε πολλά μυθικά βουνά της χώρας, μεταφέροντας τη μυθολογική γνώση σε αλλοδαπούς ορειβάτες, με απώτερο στόχο τη δημιουργία αρχαιολογικών και περιπατητικών διαδρομών σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη. Βασική επιδίωξη του είναι η διάδοση της σημασίας του αρχαιολογικού τουρισμού στην Ελλάδα ως εργαλείου ανάπτυξης και επενδύσεων, μαζί με άλλες μορφές ειδικού τουρισμού. Τέλος, έχει εκκινήσει διαδικασίες για τη δημιουργία μίας εφαρμογής η οποία θα είναι παγκοσμίου βεληνεκούς, λαμβάνοντας υπόψη την εμβέλεια της ελληνικής μυθολογίας σε ολόκληρη την υφήλιο.
