Λαλαγιάννη Βασιλική
Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Μετανάστευση και προσφυγιά: γυναικείες μορφές στο έργο των Katerina Apostolopoulou, Marianne Catzaras και Maria Kakogianni
Στην ανακοίνωσή μας θα ασχοληθούμε με τρεις Ελληνίδες δημιουργούς που ζουν, γράφουν και δημοσιεύουν στη Γαλλία και το έργο των οποίων ανήκει στην πλέον σύγχρονη λογοτεχνία (littérature de l’extrême contemporain). Η Κaterina Apostolopoulou, μεταφράστρια και ποιήτρια, δημοσιεύει την δίγλωσση (ελληνικά-γαλλικά) ποιητική συλλογή J’ai vu Sisyphe heureux, το 2020. Η Marianne Catzaras, photographe et poète, δημοσιεύει ποιητικές συλλογές είτε στη γαλλική γλώσσα είτε δίγλωσσες, με πιο πρόσφατη την συλλογή Να μην ξεχάσω (2024 σε ελληνική μετάφραση) όπου συνδιάζεται η φωτογραφία με το ποιητικό κείμενο. Η Μaria Kakogianni δημοσιεύει τo 2024 το Iphigénie à Kos, το οποίο στη συνέχεια μεταφράζει η ίδια στα ελληνικά. Οι μνήμες των παιδικών χρόνων στην Ελλάδα, ο νόστος, η διγλωσσία και η ζωή σε πολυπολιτισμική συνθήκη αποτελούν τις θεματικές της Apostolopoulou. Η Catzaras αναζητά την ταυτότητα και το ανήκειν στις τρεις της πατρίδες, την Γαλλία, την Τυνησία και την Ελλάδα ενώ η Kakogianni εστιάζει στην προσφυγιά και στον εκτοπισμό μέσα από την οπτική της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας.
Στην ανακοίνωσή μας θα εξετάσουμε, μέσα από την σύνθετη δυναμική των μεταναστευτικών διαδικασιών που τοποθετούν πλέον την έννοια της «ελληνικής λογοτεχνίας» σε ένα πλαίσιο διαπολιτισμικό και διεθνικό, την εικόνα γυναικών σε μεταναστευτική και προσφυγική συνθήκη, μορφές γυναικών που βιώνουν πολλαπλές διακρίσεις σε έναν κόσμο όπου τα σύνορα είτε εξαϋλώνονται στο παγκόσμιο χωριό προωθώντας την δημιουργία υβριδικών ταυτοτήτων είτε ισχυροποιούνται για να εμποδίσουν μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές και να διαφυλάξουν ερμητικά εθνικές και τοπικές ταυτότητες.
Σύντομο Βιογραφικό
Η Βασιλική ΛΑΛΑΓΙΑΝΝΗ είναι καθηγήτρια της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και του πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά με θέμα την ταξιδιωτική γραφή, τις λογοτεχνίες της διασποράς και της μετανάστευσης στην εποχή της μεταποικιοκρατίας και την Γαλλοφωνία. Aπό το 2024 είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Conseil International d’Etudes Francophones. Το βιβλίο της για την γυναικεία ταξιδιωτική γραφή Οδοιπορικά γυναικών στην Ανατολή δημοσιεύτηκε το 2007 (εκδ. Ροές). Έχει συν-γράψει το βιβλίο «Mετανάστευση. Κοινωνικές και πολιτισμικές ενφάνσεις» (εκδόσεις Κάλλιπος, ακαδημαϊκα συγγράμματα, 2015, με Μ. Βέικου) και έχει συν-επιμεληθεί τους συλλογικούς τόμους Espace méditerranéen. Écritures de l’exil, migrances et discours postcolonial (Rodopi/Βrill, 2014, με τον Jean-Marc Moura) και Voyage et idéologie. Les politiques de la mobilité (Editions du bourg, 2022 με Μ. Αlfaro & O. Polycandrioti ).
