Dr Christina S. Papachristou
Phd, MA, Post doc AUTh, Post doc UoA, Επιστημονική Συνεργάτις στο ΔΙ.Κ.Α.Μ. Α.Π.Θ.
Τίτλος εισήγησης: Από τον Οδυσσέα στον Σωκράτη: Η Φιλοσοφία ως Νοητός Νόστος
Περίληψη
Αντικείμενο της παρούσας εισήγησης αποτελεί η εννοιολογική διερεύνηση του όρου «νόστος» όχι μόνο ως επιστροφής στην πατρίδα, όπως απαντάται στην Ὀδύσσεια του Ομήρου, αλλά και ως εσωτερικής διαδικασίας αυτογνωσίας, όπως εκφράζεται στο Σωκρατικό «Γνῶθι σαὐτόν». Ξεκινώντας από τον Ομηρικό Οδυσσέα, εξετάζεται πώς ο γυρισμός στην Ιθάκη, δηλαδή τον «οἶκο», τον τόπο καταγωγής, τις ρίζες, μπορεί να παραλληλιστεί με τη Σωκρατική εσωτερική αναζήτηση της αλήθειας και της αντίληψης του εαυτού. Η φιλοσοφία, κατ´ αυτόν τον τρόπο δύναται να νοηθεί ως «νοητός νόστος», δηλαδή ως πορεία ή διαδικασία επιστροφής προς τον εαυτό και επανασύνδεσης με τον «οἶκο», όχι μόνο ως τόπο καταγωγής, αλλά ως πηγή νοήματος και ταυτότητας. Υπό το πρίσμα αυτό η καλλιέργεια της φιλοσοφίας στους Έλληνες της διασποράς μπορεί να λειτουργήσει ως «τέχνη τοῦ ζῆν», δηλαδή ως βιωματική στάση ζωής κι όχι ως αφηρημένη ακαδημαϊκή ενασχόληση. Η επαφή με τη φιλοσοφική παιδεία προσφέρει στον Έλληνα του εξωτερικού το πλαίσιο για να ανασυγκροτήσει τον εαυτό του σε ένα ξένο περιβάλλον, να καλλιεργήσει τη γλωσσική του ταυτότητα και να ενισχύσει την ψυχική ανθεκτικότητά του.
Η Χριστίνα Σ. Παπαχρήστου είναι διδάκτωρ Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας και Γνωσιακής Επιστήμης του Α.Π.Θ. και Επιστημονική Συνεργάτις στο Διεπιστημονικό Κέντρο Αριστοτελικών Μελετών (ΔΙ.Κ.Α.Μ.) του Α.Π.Θ. Διαθέτει εκτενή μεταδιδακτορική εμπειρία στο πλαίσιο εθνικών και ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων (ΘΑΛΗΣ-ΕΚΠΑ, Επιτροπή Ερευνών Α.Π.Θ.) και διεθνή ερευνητική παρουσία σε πανεπιστήμια της Ιταλίας, Γερμανίας Ολλανδίας, ΗΠΑ, Κίνας κ.ά. Ως ακαδημαϊκή υπότροφος και διδάσκουσα (Π.Δ. 407/80), έχει αναπτύξει πλούσιο έργο στη διεπαφή της Αριστοτελικής σκέψης με τη σύγχρονη γνωσιακή νευροεπιστήμη, τη βιολογία και τη φιλοσοφία της επιστήμης. Το επιστημονικό της έργο περιλαμβάνει πολυάριθμες δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά με κριτές και εισηγήσεις σε παγκόσμια συνέδρια, ενώ έχει τιμηθεί με σειρά υποτροφιών αριστείας (ΙΚΥ, ESF, Erasmus) για τη συμβολή της στην ανάδειξη της διαχρονικότητας της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.
Biography
Christina S. Papachristou holds a PhD in Ancient Greek Philosophy and Cognitive Science from Aristotle University of Thessaloniki (AUTh) and is a Scientific Associate at the Interdisciplinary Centre for Aristotle Studies (DI.K.A.M.) at AUTh. She has conducted extensive postdoctoral research within the framework of national and European research projects (THALIS-UoA, AUTh Research Committee) and has established a strong international presence at universities in Italy, Germany, the Netherlands, USA, China, etc. As an academic fellow and adjunct lecturer, she has developed a rich teaching and research portfolio focusing on the interface between Aristotelian thought and modern cognitive neuroscience, biology, and the philosophy of science. Her scholarly work includes numerous publications in international peer-reviewed journals and presentations at global conferences, and she has been awarded several prestigious fellowships (IKY, ESF, Erasmus) for her contribution to highlighting the enduring relevance of Ancient Greek philosophy in the modern scientific landscape.
