Spantidakis Ioannis, Vasileia Kourti-Kazuolli, Zarogianni

«Επιχειρηματολογική γραφή στην ελληνική και τη γερμανική γλώσσα στη διασπορά: Συγκριτική μελέτη σε δίγλωσσους μαθητές αμιγών Ελληνικών Λυκείων στη Γερμανία με εστίαση στην εκπαιδευτική τους βιογραφία»

Η ανάπτυξη επιχειρηματολογικού γραπτού λόγου σε δίγλωσσους μαθητές παραμένει ένα από τα λιγότερο διερευνημένα πεδία στη μελέτη της γραμματισμικής εξέλιξης στη Διασπορά, παρά την καθοριστική του σημασία για την ακαδημαϊκή πορεία, την κριτική σκέψη και την ταυτότητα του ενεργού πολίτη. Η παρούσα έρευνα έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, εξετάζοντας συγκριτικά την παραγωγή επιχειρηματολογικού λόγου στην ελληνική ως πρώτη και στη γερμανική ως δεύτερη γλώσσα διδασκαλίας από μαθητές της Γ΄ τάξης αμιγών Ελληνικών Λυκείων στη Γερμανία, ένα πληθυσμιακό σύνολο που σπάνια απασχολεί τη διεθνή βιβλιογραφία. Εστιάζοντας στη μεταγνωστική στρατηγική του σχεδιασμού, η μελέτη διερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές βιογραφίες των μαθητών ως αποτέλεσμα της φοίτησής τους σε διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα κατά τα προηγούμενα χρόνια επηρεάζουν τις πρακτικές γραφής τους στις δύο γλώσσες. Μέσα από μελέτη περίπτωσης και ανάλυση αυθεντικών κειμένων, τα ευρήματα καταδεικνύουν μια ισχυρή τάση προς συνειρμική, μη στρατηγικά οργανωμένη γραφή, η οποία επιφέρει σημαντικές αδυναμίες στη συνοχή και την επιχειρηματολογική επάρκεια και στις δύο γλώσσες. Η συμβολή της έρευνας είναι διττή: (α) αναδεικνύει ένα κρίσιμο, αλλά υποφωτισμένο πρόβλημα στη διδασκαλία γραπτού λόγου στους δίγλωσσους μαθητές της Διασποράς και (β) τεκμηριώνει την αναγκαιότητα ρητής και συστηματικής διδασκαλίας μεταγνωστικών στρατηγικών σχεδιασμού, στο πλαίσιο κοινωνιο-γνωσιακής μαθητείας, ως αναγκαία συνθήκη για την παραγωγή ακαδημαϊκά επαρκούς επιχειρηματολογίας και στις δύο γλωσσικά περιβάλλοντα.

Λέξεις-κλειδιά: επιχειρηματολογικός λόγος, δίγλωσσοι μαθητές Διασποράς, εκπαιδευτική βιογραφία, μεταγνωστικές στρατηγικές, ακαδημαϊκός γραμματισμός

Ιoannis Spantidakis, Ph.D.

Professor                                                Coordinator EKP 61
Learning and teaching writing       Language, Society and Education
Dept. of Primary Education            Hellenic Open University

School of Education
University of Crete

Gallos Campus, Rethymno 74100 Crete Greece
ispantid@uoc.gr    +30 283 107 7617

Ιωάννης Ι. Σπαντιδάκης

Ο Ιωάννης Ι. Σπαντιδάκης είναι Καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης της Σχολής Αγωγής του Πανεπιστημίου της Κρήτης από το 2016 στο διδακτικό αντικείμενο «Μάθηση και Διδασκαλία του γραπτού λόγου με έμφαση στην γραπτή έκφραση».

Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Πρόεδρος (2011-13), Σύμβουλος Ιδρύματος (2013-17), Πρόεδρος Τμήματος (2017-19) και κάποιες διετίες Διευθυντής του Β τομέα. Επίσης, έχει εργαστεί ως ΣΕΠ στην Ενότητα ΕΚΠ61 Γλώσσα Κοινωνία και Εκπαίδευση (2009-10, 2011-12, 2017-20, 2020-23).

Η επιστημονική και ερευνητική του δραστηριότητα επικεντρώνεται στα γνωστικά αντικείμενα: Ψυχοπαιδαγωγική του γραπτού λόγου, Διάγνωση- Αντιμετώπιση και Αξιολόγηση μαθησιακών δυσκολιών παραγωγής γραπτού λόγου, Σχεδιασμός  ανάπτυξη  και αξιολόγηση μαθησιακών περιβαλλόντων  γραπτού  λόγου, Μόρφωση και Επιμόρφωση εκπαιδευτικών, Κριτικός γραμματισμός, Πολυγραμματισμοί, Πολυτροπικότητα, Ανάπτυξη και καλλιέργεια μεταγνωσιακών δεξιοτήτων γραπτού λόγου, Σχεδιασμός διαδικτυακών και ψηφιακών κοινωνιογνωσιακών  περιβαλλόντων μάθησης γραπτού λόγου..

Μόνος ή σε συνεργασία με άλλους έχει δημοσιεύσει 7 βιβλία (από τα οποία τα 3 αφορούν στην αξιοποίηση των ΤΠΕ ως κοινωνιογνωσιακών και επικοινωνιακών εργαλείων), 135 άρθρα, έρευνες και μελέτες σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά, σε πρακτικά διεθνών και πανελληνίων συνεδρίων, 17 κεφάλαια σε βιβλία, 20 εκπαιδευτικά λογισμικά για την μάθηση και διδασκαλία του γραμματισμού και έχει επιμεληθεί 2 βιβλία.

Βασιλεία Κούρτη-Καζούλλη

Η Βασιλεία Κούρτη-Καζούλλη είναι Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με ειδίκευση στη διγλωσσία και μάθηση σε ηλεκτρονικά περιβάλλοντα. Έχει διατελέσει Διευθύντρια του Εργαστηρίου Γλωσσολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του  Πανεπιστημίου Αιγαίου. Επίσης, έχει διατελέσει Διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ανάλυση και Διδασκαλία Πρώτης και Δεύτερης/Ξένης Γλώσσας», το οποίο προσφέρεται από κοινού από το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών και το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Έχει διευθύνει και συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά και εθνικά ερευνητικά προγράμματα. Διδάσκει σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, ενώ το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται στη διγλωσσία, την πολυγλωσσία και τη χρήση τεχνολογίας στη γλωσσική μάθηση. Διαθέτει εκτενές συγγραφικό έργο.

Καλλιόπη Α. Ζαρογιάννη

Η Καλλιόπη Α. Ζαρογιάννη είναι φιλόλογος, απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Σπουδών (M.A.) της Ανώτατης Παιδαγωγικής Σχολής του Ludwigsburg στη Γερμανία στον τομέα «Διοίκηση της Εκπαίδευσης». Είναι επίσης Υποψήφια Διδάκτορας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης στο πεδίο της «Διδασκαλίας και Μάθησης του Γραπτού Λόγου». Έχει εργαστεί ως φιλόλογος σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ενώ εδώ και πολλά χρόνια υπηρετεί ως φιλόλογος σε Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας (Τ.Ε.Γ.) στη Γερμανία. Η επιστημονική και ερευνητική της δραστηριότητα επικεντρώνεται στο πεδίο του Γραμματισμού στην ελληνική ως δεύτερη/ξένη γλώσσα, με εστίαση στην παραγωγή γραπτού λόγου (διδασκαλία του γραπτού λόγου, ανάπτυξη και καλλιέργεια της μεταγνώσης στη γραπτή παραγωγή, γλωσσική μεταφορά και διαγλωσσική επίδραση στον γραπτό λόγο δίγλωσσων μαθητών).Είναι μέλος της επιστημονικής και συντονιστικής ομάδας στήριξης του Εκπαιδευτικού Forum «Για την Ελληνόγλωσση Εκπαίδευση» υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, ενώ έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την υλοποίηση διεθνών εκπαιδευτικών συνεργατικών δράσεων με σκοπό την προώθηση της ελληνικής γλώσσας. Το επιστημονικό της έργο περιλαμβάνει εισηγήσεις και παρουσιάσεις σε πλήθος εθνικών και διεθνών επιστημονικών συνεδρίων, καθώς και δημοσιεύσεις σε συλλογικούς τόμους και πρακτικά συνεδρίων που άπτονται των ερευνητικών της ενδιαφερόντων.