Σπυριδοπούλου Μαρία

Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

spiridop@frl.uoa.gr, spiridop@gmail.com

Εσωτερική εξορία και περιπλάνηση σε άγονους ξενο-τόπους : Ο Σομάλης του Λύσανδρου Πράσινου

Περίληψη

Ο Λύσανδρος Πράσινος (1888-1936) γεννήθηκε στα Ταταύλα της Κωνσταντινούπολης και πέθανε στο Παρίσι, όπου κατέφυγε με την Μικρασιατική Καταστροφή. Επιφανής λόγιος, ποιητής και πεζογράφος, ζωγράφος και μεταφραστής, βαθύς γνώστης της ελληνικής, γαλλικής και ιταλικής γραμματείας, ασκεί το επάγγελμα του καθηγητή γαλλικής γλώσσας στην Πόλη. Μολονότι ανήκει στον «ελάσσονα» ελληνισμό της «καθ’ ημάς» Ανατολής, υπήρξε δάσκαλος ενός σημαντικού εκπροσώπου της Πρώτης Μεταπολεμικής Γενιάς του «μείζονος» ελληνισμού, του Θράσου Καστανάκη, και καλός φίλος του Κωνσταντινουπολίτη ποιητή Όμηρου Μπεκέ (1886-1971), ιδιαίτερα γνωστού στα χρόνια του στη δυτικοευρωπαϊκή διασπορά. Ο Λύσανδρος Πράσινος είναι διευθυντής ύλης στο περιοδικό Λόγος και με τις επιλογές του συνεχίζει τη βαθιά ριζωμένη στην Πόλη πνευματική παράδοση της καλλιέργειας της δημώδους γλώσσας, φιλοξενώντας ποιήματα του Παλαμά και του Καρυωτάκη, και επιστολές του Σμυρνιού Μιλάνου που μιλούν για το «γκρέμισμα της μπαλσαμωμένης αυτής μούμιας της καθαρεύουσας».

Στην ανακοίνωσή μας θα παρουσιάσουμε το εκδοτικό, κριτικό, ποιητικό και πεζογραφικό έργο του Πράσινου, δίνοντας έμφαση στο μοναδικό σωζόμενο μυθιστόρημά του που έχει τίτλο Σομάλης (1938) και εκδόθηκε μετά θάνατον. Σε αυτό ο αφηγηματικός χαρακτήρας και alter ego του συγγραφέα βιώνει την εξορία και τον έρωτα ως υπαρξιακή αποξένωση και καθημερινή οδύνη. Πόσες εξορίες όμως υπάρχουν στ’ αλήθεια; Για τον Λύσανδρο, είναι τουλάχιστον δύο: μία εξωτερική και χωροχρονική και μία εσωτερική, υπαρξιακή, που ριζώνει μέσα του και τον αποξενώνει όλο και περισσότερο από τον πρότερο αστικό βίο του, δημιουργώντας μια επικίνδυνη σχάση ανάμεσα στις αγαπημένες και δημιουργικές ασχολίες και τον αγώνα για επιβίωση. Θα μας απασχολήσουν οι έννοιες της εξορίας, της ξενότητας και της προσφυγιάς που δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλέγμα δυστυχίας γύρω από την ύπαρξη του Πράσινου.

Σύντομο βιογραφικό

Η Μαρία Σπυριδοπούλου είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Γαλλικής Φιλολογίας στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Μελέτες της έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού. Έχει διδάξει στο Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών του Παν/μίου της Πάντοβας, στο ΕΑΠ, στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Παν/μίου Πελοποννήσου. Έχει μεταφράσει έργα της γαλλικής και ιταλικής λογοτεχνίας και το 2020 τιμήθηκε με το βραβείο Pier Paolo Pasolini για το σύνολο του μεταφραστικού της έργου. Έχει γράψει 2 βιβλία σε συνεργασία (2015) και 2 μονογραφίες: L’œuvre et le fonds littéraire de Gisèle Prassinos (Printa, 2017) και Η γυναικεία γραφή και ο γαλλικός λογοτεχνικός κανόνας: Η περίπτωση της Μαντάμ ντε Ζανλίς (Ροές, Σειρά «Λίγεια», υπό έκδοση 2026). Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζουν στον γαλλικό υπερρεαλισμό και τις γυναίκες συγγραφείς και καλλιτέχνιδες, στη γυναικεία γραφή στη γαλλόφωνη λογοτεχνία, στη διασπορική και στη συγκριτική λογοτεχνία.